Oudgedienden; het superfood spinazie

 

 

Tarwegras of Gerstegras drinken, Goijbessen snoepen; hartstikke hip, maar dacht je dat superfoods een uitvinding van deze tijd zijn? Welnee, ze zijn er al eeuwenlang en juist die ´oudgedienden´ zijn ook nog eens supergezond. Ze zijn lekker, lokaal en niet duur. Oma kende ze al.

 

Spinazie, de Koning onder de groenten, de groente die de wereld veroverde.

spinazie
De Latijnse naam van spinazie is ´Spinacia oleracea´. Spinazie komt naar alle waarschijnlijkheid van oorsprong uit Perzië. Het is een familielid van de Ganzevoet, een groep planten die in de vrije natuur van het noordelijk halfrond voorkomt. De meeste van de wilde ganzevoetsoorten zijn eetbaar. Gecultiveerde spinazie wordt over het algemeen als de lekkerste beschouwd.

Toen Mohammedaanse legers in de zevende eeuw via Noord Afrika naar Spanje vertrokken namen de soldaten spinazieplanten mee. Nadat ze zich in Zuid Spanje hadden gevestigd, begonnen ze daar tegen het einde van de 11e eeuw bij Sevilla spinazie te verbouwen. (Spinazie werd door de Engelsen lange tijd ´de Spaanse groente´ genoemd). Vanaf dat moment heeft spinazie een belangrijke plek veroverd in de keuken van Europa. Momenteel valt spinazie enorm in de smaak in Europa, maar ook in andere werelddelen. Daardoor bestaan er nu talloze spannende culinaire specialiteiten.

Spinazie is enorm rijk aan antioxidanten, met name luteïne en zeaxanthine. Deze antioxidanten helpen je ogen te beschermen tegen slijtage van het netvlies. Verder bevat spinazie veel betacaroteen. foliumzuur, fosfor, ijzer en kalium. Spinazie kun je prima verwerken in een smoothie, in combinatie met fruit of andere groene groenten bijvoorbeeld. Koken of wokken is ook een prima bereidingswijze voor spinazie. Dan slinken de bladeren en kun je lekker grote porties eten. Bak het met knoflook, wok het met pittige currypasta of eet het gekookt, met pesto en pijnboompitten.

Spinazie is een van de populairste groenten in Nederland. Het is erg gezond en vooral ook heel erg lekker. Bovendien is de variatie met spinaziegerechten eindeloos.

Voordelen van spinazie

• Spinazie bevat behoorlijk wat ijzer. IJzer is belangrijk voor de vorming van rode bloedlichamen en het zuurstoftransport in het lichaam.
• Spinazie is rijk aan de mineralen kalium, calcium, fosfor en magnesium.
• Spinazie is zeer rijk aan vezels!
• Spinazie bevat behoorlijke hoeveelheden vitamine E, A en foliumzuur [vit. B11 EU] [vit. B9 VS].
• Spinazie bevat antioxidanten zoals luteïne, zeaxanthine en caroteen (vit. A).
• Spinazie bevat belangrijke spoorelementen. Naast ijzer ook koper, zink, jodium en selenium.
• Spinazie is caloriearm.
• Spinazie verhoogt de weerstand.
• Spinazie vergroot lichamelijke prestaties.
• Spinazie helpt kanker voorkomen.

 

Nadelen van spinazie

• Spinazie is rijk aan nitraat. Wanneer je nitraatrijke levensmiddelen verteert, verwarmt of te lang bewaart, wordt nitraat deels omgezet in nitriet. Nitriet wordt door bepaalde zuren omgezet in nitrosaminen. Nitrosaminen zijn mogelijk kankerverwekkend en zouden maag- en darmklachten kunnen veroorzaken. Dit is echter nooit aangetoond. De aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) van nitraat is vastgesteld op 3.7 milligram per kilogram aan lichaamsgewicht. Voor nitriet geldt 0.06 milligram.
• In spinazie zit oxaalzuur. Oxaalzuur onttrekt calcium aan het gebit waardoor tanden ruw gaan aanvoelen. Tandenpoetsen direct na het eten van spinazie maakt dit erger. Wanneer je bij het koken wat melk of room toevoegt wordt het oxaalzuur geneutraliseerd. Vandaar de populariteit van spinazie à la crème.
• Het ijzer in spinazie betreft de ‘ferri’ variant die relatief moeilijk wordt opgenomen door het menselijk lichaam. In vlees, vis, citrusvruchten, tomaten, broccoli en bloemkool zit voornamelijk de makkelijker op te nemen ‘ferro’ vorm van ijzer.
• Omdat spinazie veel zuringzuur en urinezuur bevat, dien je spinazie te mijden bij stenen zoals maag-, nier-, gal- of leverstenen en jicht.
• Het vitaminegehalte van spinazie neemt snel af naarmate deze blijft liggen. Kies dus bij voorkeur voor verse spinazie die er nog perfect uitziet of voor diepgevroren spinazie.

Het Voedingscentrum adviseert om nitraatrijke groente, zoals spinazie, andijvie of rode biet, niet te combineren met vis, schaal- en schelpdieren (uitgezonderd zalm en makreel). Deze combinatie kan namelijk nitrosaminen laten ontstaan. Nitrosaminen zijn in proefdieronderzoek in verband gebracht met de vorming van (maag)kanker. Het nitraatgehalte in spinazie is de laatste jaren verminderd, maar in combinatie met vis blijft het risico op de vorming van nitrosaminen. Nitraatarme groenten zijn onder meer asperges, aubergine, worteltjes, bloemkool en broccoli.

 

Mag je spinazie opwarmen?

Ja, dat mag. Het is wel belangrijk dat je restjes spinazie na de eerste bereiding snel laat afkoelen en in de koelkast bewaart, bij 4 tot 7 graden Celsius. Zo krijgen bacteriën die de potentieel schadelijke stof nitriet produceren, minder kans om te groeien.  Bewaar restjes nitraatrijke groente niet langer dan 2 dagen in de koelkast en geef ze niet aan kinderen die nog geen 6 maanden oud zijn. Invriezen van spinazie mag overigens ook gewoon.

Recept: Smoothie recept met spinazie groene_smoothies1

 

Verder lezen over andere oude groentegewassen? Onderstaand boek is een ontdekkingreis naar smakelijke vergeten groenten en onthuld de geheimen van meer dan tien verschillende wortel- en knolgroenten. Zeker een aanrader!

 


Bronnen voor dit artikel: o.a. gezondheidsnet.nl. salusi.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *